ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ නාවික අවහිරය (Blockade) ක්‍රියාත්මක වීමෙන් පසු, ලෝක තෙල් වෙළඳාමට දැඩි බලපෑමක් එල්ලවී ඇති බව විදෙස් වාර්තා පෙන්වා දෙනවා.

ඊයේ (Tuesday), ඇමරිකානු යුධ නැවක් විසින් ඉරානයෙන් පිටත් වූ තෙල් නැව් දෙකක් නවතා නැවත හැරවීමට උපදෙස් ලබාදී තිබෙනවා.

මෙම නැව් ඔමාන් මුහුදේ පිහිටි චාබහර් වරායෙන් පිටත් වූ බවත්, රේඩියෝ මගින් සම්බන්ධ වී මෙම නියෝගය ලබාදී ඇති බවත් වාර්තා වනවා.

මෙම අවහිරය මඟින් ලෝකයේ තෙල් ප්‍රවාහනයේ සම්පූර්ණයෙන්ම 20% ක් පමණ ගමන් කරන Hormuz සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමට ඉරානයට පීඩනයක් එල්ල කිරීම අරමුණ වන බවයි සදහන්.

පසුගිය පෙබරවාරි 28 දින ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය විසින් ආරම්භ කළ යුධ තත්ත්වය අවසන් කිරීමට නියමිත කොන්දේසි අතර, Hormuz සන්ධිය විවෘත කිරීම ප්‍රධාන එකක් බව ට්‍රම්ප් පවසා තිබෙනවා.

විශේෂඥ මතය

Washington Institute හි Noam Raydan පවසන්නේ, මෙය තවමත් “පරීක්ෂණ අවධියක” පවතින බවයි.

තවත් නැව් tracking data අනුව හැරී යාමක් පෙන්නුම් කළද, ඉරාන තෙල් ප්‍රවාහන බොහෝවිට “අඳුරු” ලෙස ක්‍රියා කරන බවත් ඔහු අවධාරණය කර තිබෙනවා.

මෙම අවහිර කිරීමේ බලය ලෙස,

• 10,000කට වැඩි ඇමරිකානු සෙබළු

• යුධ නැව් දසකට අධික ප්‍රමාණයක්

• ගුවන් යානා දස දහස් ගණනක්

මෙය විශාල හමුදා මෙහෙයුමක් ලෙස හැදින්විය හැකියි.

මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ලෝක තෙල් මිල ඩොලර් 100ට ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.

පසුගිය කාලයේදී මිල 50% කින් ඉහළ යාමක්ද වාර්තා වී තිබෙනවා.

අනාගත අවදානම් ලෙස,ඉරානයෙන් ප්‍රතිප්‍රහාර ඇතිවීමේ අවදානම, Gulf රටවල් වෙත පහර දීමේ තර්ජන, සීස්ෆයර් (Ceasefire) බිඳ වැටීමේ ඉඩකඩ.

විශේෂඥයන් අනාවැකි පළ කරන්නේ, මෙම අවහිරය දිගු කාලයක් පැවතිය හොත්, ලෝක ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑම් ඇති විය හැකි බවයි.